Magnel, UCO en voorgespannen beton – een Gents verhaal

Foto: Proef op een gewapend betonbalk in het Technicum. Collectie Universiteitsarchief Gent, © onbekend.

Sinds eind vorig jaar loopt er bij het Gentse stadsontwikkelingsbedrijf sogent een nieuwe tijdelijke tentoonstelling. De expo brengt het opvallende, Gentse verhaal van een revolutionaire bouwtechniek: het voorgespannen beton.

De technologie van het voorgespannen beton werd aan de universiteit Gent geperfectioneerd door de Gentse professor Gustave Magnel. Met de UCO-fabriek in de Bloemekenswijk vinden we ook één van de eerste imposante toepassingen ervan in onze stad terug.

Een revolutionaire bouwtechniek

De techniek van het voorgespannen beton doet bij ingenieurs en architecten automatisch een belletje rinkelen. Voorgespannen beton is een bouwtechniek die vooral wordt toegepast om grote overspanningen te realiseren. Door de stalen kabels in het beton onder spanning te plaatsen, kan de constructie meer belast worden en behoren imposante bouwwerken tot de mogelijkheden.

Gustave Magnel. Collectie Universiteitsarchief Gent, © onbekend.

Professor Magnel, expert-pionier

Het was de Gentse professor Gustave Magnel (1889-1955) die door doorgedreven onderzoek in zijn labo de techniek in de jaren ’40 op punt wist te stellen. Hij haalde de kinderziektes uit de technologie en bracht zijn eigen geperfectioneerde systeem op de markt.​

Toen Union Cotonnière, een internationaal textielbedrijf in 1948 een vestiging wou openen in de Gentse Bloemekenswijk, had Magnel het antwoord op de bouwtechnische uitdaging. Een indrukwekkende fabriekshal van 35.000 vierkante meter werd met erg weinig kolommen en steunpunten opgetrokken. Het UCO-gebouw was de eerste fabriekshal waarin de combinatie van prefabricatie en voorgespannen beton op grote schaal werd toegepast.

Luchtfoto van de UCO-fabriek in aabouw. Archief Blaton © AAM, Elsene.

Een tweede leven voor de UCO-site

De UCO-fabriek mag ondertussen wel haar oorspronkelijke functie als textielfabriek verloren hebben, de imposante fabriekshal getuigt nog steeds van een knap staaltje bouwtechniek.

Sogent werkt vandaag aan de herbestemming van de UCO-site. Ze zal haar economisch nut behouden, deze keer als uitvalsbasis voor sociale economiebedrijven.

Schema uit La Technique des Travaux, juli 1948, p. 217.

De tentoonstelling

De tentoonstelling belicht de figuur van Gustave Magnel en diens verdiensten met betrekking tot de ontwikkeling en toepassing van de techniek van het voorgespannen beton. Ook de technologie op zich wordt op een zeer heldere manier verduidelijkt. Een derde luik focust op de toekomstplannen voor de UCO-site.

De expo is een samenwerking tussen sogent, Atelier Fréderic Louis, Smoke & Dust, UGent en de VUB. De tentoonstelling past ook in de aanloop van het programma rond de 200ste verjaardag van de UGent, die in 2017 wordt gevierd.

Praktisch

De tentoonstelling loopt nog tot 31 augustus 2017 en is dagelijks gratis te bezoeken in de Kluizenzaal van de Bank van de Arbeid (Voldersstraat 1, 9000 Gent).

Ze is vrij toegankelijk op weekdagen van 8.30 tot 12.30 u en van 13.30 tot 16.30 u en op zaterdag doorlopend van 11 tot 18 u. De tentoonstellingsruimte is gesloten op zondagen, feestdagen en brugdagen.

Bron: Persbericht sogent.