De light-versie van Gent Sint-Pieters 2.0: hoe is het zo ver kunnen komen?

De nieuwe perrons en overkapping. Foto © Amaury Henderick.

Na een lange informatiestop maakt de NMBS bekend dat het bestaande ontwerp van het Sint-Pietersstation wordt aangepast. De werf zal ook pas in 2020 terug worden opgestart. Het was al langer gekend dat er aanpassingen aan zaten te komen, doch minder drastisch dan we konden denken.

Schetsontwerp Sint-Pietersstation, 1999. Tekeningen © Xaveer De Geyter.

Het eerste concrete idee voor de renovatie van het Sint-Pietersstation dateert ondertussen al van 1999. Architect Xaveer De Geyter maakte toen een voorstel met een eenvoudige horizontale overkapping. Het werd in 2002 zelfs gepubliceerd in een boek, uitgegeven door Eurostation. Het idee kreeg geen gevolg en de zoektocht ging verder.

Inrichtingsplan van de stationsomgeving en het ontwerp van ir.-arch. Jacques Voncke. Visualisatie © Project Gent-Sint-Pieters.

Eurostation is het multidisciplinair studiebureau binnen de NMBS. Naar eigen zeggen “ontwerpt en voert het breedgedragen projecten binnen de context van de spoorweggroep uit, die de multimodale mobiliteit voor de treinreiziger optimaliseren”. Het liet ingenieur-architect Jacques Voncke een nieuw project uitwerken. Het werd een vrij ambitieus ontwerp, met een grote overkapping, een grote luchtige stationshal met een geïntegreerd tramstation, een ruime fietsparking en andere functies in een ondergrondse verdieping.

Foto © Amaury Henderick.

Bij uitvoering bleek al in een vroeg stadium dat de combinatie van een operationeel station en een complexe werf zeer uitdagend was. De voorziene datum van oplevering leek onhaalbaar. Problemen met het werfverkeer in de zuidelijke stationsbuurt, de roltrappen, de brandwerende verf op de stalen spanten – die uiteindelijk vervangen moest worden – en talloze andere zaken, hebben er uiteindelijk toe geleid dat fase één van de werken met een behoorlijke vertraging werd afgerond.

Foto © Filip Hondekyn.

De aanbesteding voor fase twee leverde op zich ook problemen op. De prijzen lagen veel te hoog en het ontwerp moest bijgestuurd worden. Eerder had gedelegeerd bestuurder Sophie Dutordoir van de NMBS in een antwoord op de open brief van architect Marc Dubois (hier te lezen), aangekondigd dat er aanpassingen zouden gebeuren aan de luifels, de kelders en de glazen vloeren. Eurostation zelf kende bovendien grote financiële problemen, onder meer door het slabakken van de werven aan de Koningin Fabiolalaan en dus ook broodnodige inkomsten om het station te financieren.

Er zullen minder tot geen glazen vloeren komen in de perrons. Een besparing, maar ook een minder daglicht in de onderliggende ruimtes van het station. Foto © Amaury Henderick.

Uiteindelijk werd de drastische beslissing genomen om de grote overkapping boven de perrons 1 tot en met 6 te vervangen door een kleinere, open luifel. Concreet kunnen we er van uit gaan dat de kleinere overkapping aan de uiteinden van de reeds afgewerkte perrons, de nieuwe overkapping vormt voor de resterende perrons. Dit is reeds het geval in de stations van Brugge en Sint-Niklaas. De treinsporen zelf zullen dus niet meer overdekt worden, wat een impact kan geven op het comfort van de reizigers. Wind kan bijvoorbeeld gemakkelijker sneeuw en regen onder de luifels blazen.

Visualisatie light-versie van station Gent Sint-Pieters. © Lucas Selfslagh voor Gentcement.

Verder wordt de ondergrondse fietsparking gedeeltelijk naar het gelijkvloers overgebracht, waar de voorziene oppervlakte voor handelszaken wordt ingeperkt. Dit geeft enerzijds meer comfort voor de pendelaars die met de fiets komen.

De werf wordt stilgelegd tot het najaar van 2020. De einddatum wordt bijgesteld naar 2027. In de tussentijd lopen de voorbereidende werken wel voort (voorbereidende graafwerken, herinrichting Koningin Maria Hendrikaplein …). Grote werken dienen we wel niet te verwachten de eerste jaren.

Visualisatie light-versie van station Gent Sint-Pieters. © Lucas Selfslagh voor Gentcement.

De focus moet voortaan liggen op functionele stations met geïntegreerde multifunctionaliteit, comfort voor de klanten, doorgedreven standaardisatie en een grote aandacht voor het beheersen van exploitatiekosten. Het Project Gent Sint-Pieters moet deze nieuwe visie als eerste ondergaan. En dat is jammer voor de pendelaars, het stadsbestuur en de buurtbewoners.

Tekst: Filip Hondekyn / Bronnen: Project Gent-Sint-Pieters & persbericht NMBS
Foto’s: Filip Hondekyn & Amaury Henderick, tenzij anders vermeld / Visualisaties: Lucas Selfslagh

Disclaimer: de visualisaties van het nieuwe stationsontwerp zijn louter illustratief. Deze zijn onder geen enkele vorm bindend met het uiteindelijk uitzicht van het station. Vermoedelijk zal de NMBS ten gepaste tijde nieuwe beelden communiceren van het effectieve, nieuwe ontwerp.