Achter de schermen van modernisering stadstheater NTGent

Architectuur: B-architecten
Opdrachtgever: sogent met steun van Stad Gent en Vlaamse Overheid
Studiebureau: Mouton (stabiliteit), Boydens Engineering (technieken) en Daidalos-Peutz (akoestiek)
Algemene aannemer: Denys
Ontwerp & uitvoering: 2016 – 2019
Fotografie: Atelier Fréderic Louis

Enkele weken terug kregen we de uitnodiging in de bus om eens een kijkje te komen nemen achter de schermen van de verbouwingswerken van het NTGent. De werken aan het stadstheater aan het Sint-Baafsplein zijn al een tijdje aan de gang, maar daar is nauwelijks iets van te merken. Wij waren dan ook zelf heel erg benieuwd van wat er zoal gaande is.

Zicht vanop de loskade op de nieuwe laad-en-loszone van het Sint-Baafsplein.

Het doel van de renovatie van het theater staat volledig in het teken van de vernieuwing en modernisering van de theatertechnieken. Tot op heden was namelijk alles nog manueel te verplaatsen en op te hijsen met katrollen. Het was niet ongewoon dat er zes man nodig was om een decorstuk te verplaatsen. In tijden van digitalisering en automatisering dient er dus ook vernieuwd te worden in theatergebouwen. Dit is iets waar ze in onze buurlanden al veel langer mee bezig zijn. Heel wat theaterproducties kunnen niet naar Vlaanderen komen omdat de technieken van onze theaters kortweg niet up-to-date zijn. Daarbovenop voldeed het gebouw en de technieken niet meer aan de Europese wetgeving en waren er ook structurele problemen met brandweereisen.

De scène is momenteel nog een echte werfzone. De theatertoren is tot de nok gevuld met steigers.

Het stadsontwikkelingsbedrijf Sogent is eigenaar van het gebouw en besloot een grondige verbouwing in gang te steken voor het stadstheater uit 1899. Deze ingrijpende werken omvatten zowel een deel renovatie als een deel nieuwbouw.

De nieuwe constructie voor de takels werd opgehangen in de nok van de theatertoren.

De bestaande technieken in de 18 meter hoge theatertoren werden volledig verwijderd. Een deel van de oude trekkenwand blijft wel bewaard als getuige van de theatertechnieken uit de jaren ’70 en vroeger. Een stalen constructie werd in de nok van het gebouw (de zogenaamde rollenzolder) opgericht om de nieuwe trekkeninstallatie te huisvesten.  Dit wordt een volautomatisch, door de computer gestuurd, systeem waardoor de wissels van decors in de toekomst een pak efficiënter en veiliger zal kunnen verlopen.

Een deel van de oude trekkenwand blijft bewaard.

De overige werken vinden vooral plaats aan de linkerzijde van de theatertoren. Daar wordt namelijk een nieuwe laad- en loszone ingericht. Momenteel gebeurt het laden-en-lossen nog via de smalle Biezekapelstraat. Omwille van verschillende redenen was dit niet meer haalbaar en werd dus besloten om een nieuwe toegang te voorzien via het Sint-Baafsplein. Met dank aan het Fonds Culturele Infrastructuur ontving NTGent 2 miljoen euro subsidies voor de vernieuwing van deze laad- en loskade én het vernieuwen van de trekken.

Isometrie van de nieuwe circulatiekoker en laad-en-loskade aan de linkerzijde van het gebouw met onderaan de poort waar vrachtwagens het Sint-Baafsplein op rijden. Beeld © B-architecten.

Dit bracht natuurlijk heel wat nieuwe problemen met zich mee. Zo moet ervoor gezorgd worden dat de nieuwe laadkaai volledig akoestisch is afgescheiden van zijn omgeving. Omdat het laden-en-lossen vaak ook ’s nachts plaatsvindt, is het belangrijker dat er geen geluidsoverlast is voor de naburige panden.

Doorsnede van de nieuwe laad-en-loskade met vrachtwagenlift. Visualisatie © B-architecten & Third.

Er is ook een groot niveauverschil tussen het Sint-Baafsplein en niveau van de scène. Om hier een mouw aan te passen, zullen vrachtwagens achteruit de laadzone binnenrijden, en via een lift worden opgetild tot het niveau van de scène. Daar kunnen decorstukken via nieuwe dubbelhoge doorgangen in de bestaande wanden, naar de scène worden gebracht.

De vrachtwagenlift zal vrachtwagens en bestelwagens tot het gewenste niveau kunnen optillen zodat laden en lossen heel vlot kan verlopen.

In diezelfde zone wordt er ook een nieuwe vluchtweg geïntegreerd en een nieuwe betonnen liftsokkel om het theater toegankelijker te maken voor mindervaliden. Ten slotte wordt er ook nog een volledig nieuwe backstage gerealiseerd, met loges voor de artiesten en een nieuwe buitenruimte.

Het is duidelijk dat deze ingrijpende verbouwings- en moderniseringswerken een enorme verbetering zullen zijn voor de werking van NTGent en de producties. Bovendien zal het comfort van het personeel en de artiesten een pak verhogen.

NTGent maakt van deze verbouwperiode ook gebruik om – naast de verbouwing die via een openbare aanbestedingsprocedure verliep – ook nog een aantal andere zaken aan te pakken.  Zo worden de zeteltjes van de zaal opnieuw bekleed, worden de tapijten op parterre en eerste balkon vervangen, wordt een deel van het gebouw in een nieuw jasje gestoken en zal het sanitair rond de zalen worden opgefrist.

Voor de bezoekers van het theater zal er dus van de technische verbouwing quasi niets zichtbaar zijn wanneer het theater zijn deuren terug opengooit tegen eind 2018. Maar met ons verslag kunnen jullie er nu wel zeker van zijn, dat er heel wat gaande is om nog meer en beter theater te kunnen brengen de komende decennia.

Een nieuwe stalen constructie werd bovenaan de theatertoren in elkaar gestoken.

Komend weekend zal de werf ook voor eventjes publiek toegankelijk zijn. Dan zetten heel wat Vlaamse werven de deuren open voor ‘Openwervendag’. Voor meer info kan u terecht op hun website.

Bedankt aan Stefanie Bergez, projectleider Denys nv, voor de rondleiding en Tom De Clercq, persverantwoordelijke NTGent, voor de uitnodiging.

Tekst & foto’s: Fréderic Louis